Oostenrijkse tomaten – Historische rassen en bijzondere veredelingen uit Oostenrijk

Oostenrijk heeft een bijzondere geschiedenis van tomatenteelt, traditionele tuinbouwrassen en het bewaren van zeldzame variëteiten. Van oude Weense tomaten en grote, vlezige ossenharttomaten tot moderne zaadvaste selecties: de Oostenrijkse tomatenwereld biedt een interessante verscheidenheid aan smaken, vruchtvormen en groeiwijzen.

Bij Vertiloom ontdek je bijzondere tomatenrassen uit Oostenrijk, een land waar de belangstelling voor historische zaden en het ontwikkelen van nieuwe variëteiten nauw met elkaar verbonden zijn.

De geschiedenis van tomaten in Oostenrijk

De tomaat bereikte Europa vanuit Amerika in de zestiende eeuw. In Oostenrijk duurde het echter tot de negentiende en het begin van de twintigste eeuw voordat de vrucht een grotere plaats kreeg in de dagelijkse groenteteelt.

De Oostenrijkse benaming Paradeiser wordt nog altijd veel gebruikt en vormt een herkenbaar onderdeel van de plaatselijke eetcultuur.

Rond Wenen en andere tuinbouwcentra ontwikkelde zich een traditie van groenteteelt voor de stedelijke bevolking. Aanvankelijk werden veel tomatenrassen uit andere Europese landen en de Verenigde Staten ingevoerd.

Geleidelijk ontstonden ook lokale selecties die door Oostenrijkse kwekers werden vermeerderd en verder ontwikkeld.

Vooral de behoefte aan vroegrijpe tomaten speelde een rol, omdat het gematigde klimaat en de relatief korte groeiseizoenen in bepaalde regio's bijzondere eisen aan de planten stellen.

Historische Oostenrijkse tomatenrassen

Verschillende oude Oostenrijkse tomatenrassen zijn dankzij zaadbewaring en het werk van verzamelaars tot vandaag behouden gebleven.

Enkele interessante voorbeelden zijn:

  • Wiener Große Stummerer: een historische Weense tuinbouwvariëteit die rond 1970 nog bekend was bij plaatselijke kwekers. De planten produceren rode, afgeplatte vleestomaten met sappig vruchtvlees en een volle, aromatische smaak.

  • Zieglers Fleisch (Zieglers Fleischtomate): een Oostenrijkse vleestomaat die sinds 1952 in de handel voorkomt. Het ras ontwikkelt grote, rode, ronde tot licht afgeplatte vruchten met stevig, vlezig vruchtvlees.

  • Ochsenherz Österreicher: een bijzondere ossenharttomaat uit het Oostenrijkse rassenbehoud. De grote, hartvormige vruchten hebben een zachte, sappige structuur en een rijke tomatensmaak.

Deze variëteiten laten zien dat Oostenrijk naast klassieke rode saladtomaten ook bijzondere grootvruchtige rassen heeft voortgebracht en behouden.

ARCHE NOAH en het behoud van oude rassen

Een belangrijke organisatie binnen het Oostenrijkse tuinbouwerfgoed is ARCHE NOAH, gevestigd in Schiltern, in Neder-Oostenrijk.

Deze vereniging zet zich in voor het bewaren, vermeerderen en opnieuw toegankelijk maken van bijzondere en historische cultuurgewassen.

De collectie omvat een grote diversiteit aan tomatenrassen, van kleine kerstomaten tot grote vleestomaten en variëteiten met opvallende kleuren.

Naast het bewaren van bestaande rassen ondersteunt ARCHE NOAH ook het ontwikkelen van nieuwe zaadvaste tomaten.

Een belangrijk onderdeel hiervan is de samenwerking tussen tuiniers, kleine groentetelers en veredelaars, waarbij smaak, vruchtkwaliteit en geschiktheid voor de plaatselijke teeltomstandigheden centraal staan.

Het behoud van oude rassen en het ontwikkelen van nieuwe selecties dragen samen bij aan het voortbestaan van een rijke tomatendiversiteit.

Oostenrijkse tomatenveredeling vandaag

Oostenrijk kent ook moderne veredelingsinitiatieven die zich toeleggen op smaakvolle, zaadvaste tomatenrassen.

Binnen de samenwerking Bauernparadeiser, die door ARCHE NOAH wordt begeleid, ontwikkelen telers en veredelaars nieuwe variëteiten voor hun eigen teeltomstandigheden.

Een interessant resultaat is Aroma Cocktail, een nieuwe Oostenrijkse cocktailtomaat waarbij veel aandacht werd besteed aan smaak en plantgezondheid.

Ook het Oostenrijkse zaadbedrijf ReinSaat, gevestigd in het Waldviertel, werkt aan nieuwe groenterassen.

Voorbeelden uit hun tomatenveredeling zijn:

  • Revilla: een saladtomaat met stevige, sappige vruchten in een aantrekkelijke kastanjerode kleur. Bij de ontwikkeling stonden aroma en geschiktheid voor professionele groenteteelt centraal.

  • MiriMiri: een cocktailtomaat met talrijke ovaalronde, rode vruchten en een uitgesproken fruitige smaak. Ook vruchtstevigheid en bewaareigenschappen kregen aandacht tijdens de selectie.

Deze moderne variëteiten tonen dat Oostenrijkse veredelaars niet uitsluitend oude rassen bewaren, maar ook nieuwe combinaties van smaak en teelteigenschappen ontwikkelen.

Welke eigenschappen hebben Oostenrijkse tomaten?

Oostenrijkse tomaten vormen geen afzonderlijk type met één vaste kleur, vruchtvorm of smaak.

Er bestaan verschillende interessante groepen:

  • Historische rode tomaten: zoals Wiener Große Stummerer, met sappige, aromatische vruchten.

  • Grote vleestomaten: zoals Zieglers Fleisch, met royaal vruchtvlees en veelzijdige gebruiksmogelijkheden.

  • Ossenharttomaten: zoals Ochsenherz Österreicher, met een karakteristieke hartvorm en zachte, vlezige structuur.

  • Moderne saladtomaten en cocktailtomaten: waaronder Revilla en MiriMiri, met uiteenlopende vruchtgroottes, kleuren en smaken.

Ook de groeiwijze, rijptijd en opbrengst verschillen per ras.

De Oostenrijkse herkomst bepaalt dus niet automatisch hoe een tomaat smaakt of groeit. De eigenschappen van de individuele variëteit blijven doorslaggevend.

Oostenrijkse tomaten kweken in België en Nederland

Verschillende Oostenrijkse tomatenrassen kunnen interessant zijn voor de Belgische en Nederlandse moestuin.

Een deel van Oostenrijk heeft een gematigd klimaat met koele voorjaren en duidelijke verschillen tussen zomer- en wintertemperaturen.

Historische rassen die in dergelijke omstandigheden werden geselecteerd, kunnen interessante eigenschappen bezitten voor de teelt in onze streken.

Toch betekent een Oostenrijkse oorsprong niet dat ieder ras automatisch geschikt is voor onbeschermde buitenteelt.

Voor grote vleestomaten en later rijpende variëteiten biedt een serre vaak voordelen dankzij de extra warmte en bescherming tegen regen.

Tomaten hebben voldoende zonlicht, een voedzame bodem, regelmatige watervoorziening en goede luchtcirculatie nodig.

Hooggroeiende en grootvruchtige rassen vragen bovendien om een stevige ondersteuning.

Tijdens vochtige perioden blijft aandacht voor aardappelziekte en andere plantenziekten belangrijk.

Nieuwe Oostenrijkse selecties voor de buitenteelt

Een interessant onderdeel van de recente Oostenrijkse tomatenveredeling is de zoektocht naar rassen die beter geschikt zijn voor de vollegrond.

Binnen het werk van ARCHE NOAH worden bijzondere tomaten geselecteerd op eigenschappen zoals vroegrijpheid, vruchtkwaliteit en weerstand tegen bepaalde ziekten.

Daarbij worden smaakvolle historische rassen gecombineerd met variëteiten die gunstige eigenschappen voor de buitenteelt bezitten.

Een voorbeeld is het gebruik van Ochsenherz Österreicher in kruisingen met andere tomaten om nieuwe grootvruchtige selecties te ontwikkelen.

Door meerdere generaties te selecteren kunnen veredelaars geleidelijk rassen verkrijgen die smaak en teeltgeschiktheid combineren.

Dit werk laat zien hoe waardevol oude tomatenrassen ook vandaag nog zijn voor de ontwikkeling van nieuwe variëteiten.

Het belang van Oostenrijks tomatenerfgoed

Historische rassen zoals Wiener Große Stummerer en Zieglers Fleisch vertegenwoordigen niet alleen bijzondere vruchtvormen en smaken, maar ook een stukje Oostenrijkse tuinbouwgeschiedenis.

Veel oude variëteiten zijn bewaard gebleven dankzij tuiniers en verzamelaars die hun zaden zorgvuldig bleven vermeerderen.

Door deze rassen opnieuw te kweken en hun zaden te bewaren, blijft de genetische diversiteit behouden.

Ook moderne zaadvaste veredelingen leveren een waardevolle bijdrage. Ze maken het mogelijk om nieuwe eigenschappen te ontwikkelen zonder de traditie van zelfstandig zaden bewaren uit het oog te verliezen.

Ontdek Oostenrijkse tomatenzaden bij Vertiloom

Van historische Weense tomaten en grote Oostenrijkse ossenharttomaten tot bijzondere moderne selecties: Oostenrijk heeft een interessante bijdrage geleverd aan de diversiteit van Europese tomatenrassen.

Bij Vertiloom ontdek je Oostenrijkse tomatenzaden van bijzondere variëteiten, elk met hun eigen achtergrond, vruchtvorm, smaak en groeiwijze.

Verken onze Oostenrijkse tomatenrassen en ontdek welke variëteiten het beste passen bij jouw tuin, serre en persoonlijke smaak.

Scroll To Top
Wij slaan cookies op om onze website te verbeteren. Is dat akkoord? Ja Nee Meer over cookies »