Australische tomaten – Historische rassen en bijzondere veredelingen uit Australië

Australië heeft een bijzondere geschiedenis van tomatenteelt, historische rassen en moderne plantenveredeling. Van oude variëteiten uit de Australische tuinbouw tot de kleurrijke dwergtomaten van het internationale Dwarf Tomato Project: het land heeft een waardevolle bijdrage geleverd aan de diversiteit van bijzondere tomatenrassen.

Bij Vertiloom ontdek je Australische tomaten met uiteenlopende kleuren, vruchtvormen en smaken. Bekende namen zoals Burwood Prize, Burnley Surecrop, Rosella Purple, Boronia en Adelaide Festival illustreren hoe traditionele zaadteelt en moderne veredeling elkaar aanvullen.

De geschiedenis van tomaten in Australië

De tomaat is oorspronkelijk afkomstig uit Amerika en werd na de Europese kolonisatie ook in Australië geïntroduceerd.

In de negentiende eeuw groeide de tomatenteelt uit tot een vertrouwd onderdeel van de Australische moestuincultuur. Europese immigranten brachten groenten, zaden en teeltkennis mee, waarna de tomaat geleidelijk een belangrijke plaats kreeg in particuliere tuinen en de commerciële tuinbouw.

Aan het begin van de twintigste eeuw ontwikkelden zich verschillende regionale productiegebieden.

Vooral rond Adelaide, in Zuid-Australië, kende de teelt onder glas een opmerkelijke ontwikkeling. Al in 1905 werden tomaten onder beschermde omstandigheden opgekweekt en in de jaren 1920 ontstond er een omvangrijke serreteelt.

In 1928 telde de regio meer dan 150 tomatentelers met gezamenlijk ruim 750.000 planten.

Naast commerciële productie ontstond er belangstelling voor het selecteren van rassen die geschikt waren voor uiteenlopende Australische klimaten en teeltomstandigheden.

Historische Australische tomatenrassen

Australië heeft verschillende tomatenrassen voortgebracht die verbonden zijn met de geschiedenis van de plaatselijke tuinbouw en zaadteelt.

Twee interessante voorbeelden zijn:

  • Burwood Prize: een historisch Australisch ras dat aan het begin van de twintigste eeuw in New South Wales werd ontwikkeld. De planten hebben een hooggroeiende groeiwijze en aardappelbladachtig loof. Ze produceren middelgrote, rode, ronde vruchten met een aangename, volle tomatensmaak. Het ras staat bekend om zijn vroege tot middentijdse rijping en goede productiviteit.

  • Burnley Surecrop: een Australisch ras dat verbonden is met de tuinbouwkundige veredeling in Burnley, Victoria. De krachtige planten produceren rode, ronde vruchten van middelgroot formaat. Het ras werd gewaardeerd om zijn betrouwbare vruchtproductie en eigenschappen voor de Australische teelt.

Deze variëteiten weerspiegelen de belangstelling voor productiviteit, vruchtkwaliteit en aanpassing aan de omstandigheden waarin tomaten werden geteeld.

Het Dwarf Tomato Project: een bijzondere samenwerking

Een van de opmerkelijkste bijdragen van Australië aan de moderne tomatenveredeling is het Dwarf Tomato Project.

Dit internationale project ontstond in 2006 uit de samenwerking tussen de Australische veredelaar Patrina Nuske Small en de Amerikaanse tomatenliefhebber Craig LeHoullier.

Het oorspronkelijke doel was om tomatenrassen te ontwikkelen die de smaak, vruchtgrootte en bijzondere kleuren van traditionele familierassen combineren met een compacte groeiwijze.

Hierdoor zouden ook tuiniers met een beperkte ruimte kunnen genieten van grote, smaakvolle tomaten, zonder uitsluitend aangewezen te zijn op kleine kerstomaten.

De veredeling gebeurde door middel van gerichte kruisingen, gevolgd door verschillende generaties van selectie en stabilisatie.

Vrijwilligers uit Australië, de Verenigde Staten en andere landen leverden een bijdrage aan dit langdurige werk.

Het project bracht inmiddels een grote verscheidenheid aan zaadvaste dwergtomaten voort, met rode, roze, gele, groene, oranje, donkere en gestreepte vruchten.

Rosella Purple: een bijzondere Australische dwergtomaat

Rosella Purple behoort tot de bekendste creaties van het Dwarf Tomato Project.

Het ras vindt zijn oorsprong in een kruising die Patrina Nuske Small in Australië maakte tussen Budai Torpe en Stump of the World.

De planten hebben de karakteristieke stevige, compacte groeiwijze van dwergtomaten, maar produceren opvallend grote vruchten.

Deze zijn middelgroot tot groot, rond tot afgeplat en ontwikkelen een bijzondere donkerroze tot purperbruine kleur.

Het vruchtvlees heeft een rijke, volle tomatensmaak waarin zoetheid en frisse zuren elkaar aanvullen.

Rosella Purple werd geliefd bij tomatenverzamelaars omdat het ras de smaak en vruchtkwaliteit van grote donkere vleestomaten combineert met een plant die aanzienlijk minder ruimte inneemt.

Een compacte groeiwijze betekent overigens niet dat de plant nauwelijks ondersteuning nodig heeft. Door het gewicht van de vruchten blijft een stevige stok of tomatenkooi bijzonder nuttig.

Boronia en Adelaide Festival: bijzondere kleuren

Het Australische veredelingswerk heeft ook opvallend gekleurde tomaten opgeleverd.

Twee prachtige voorbeelden zijn:

  • Boronia: een dwergtomaat uit een kruising tussen New Big Dwarf en Paul Robeson, uitgevoerd door Patrina Nuske Small. De planten produceren middelgrote, afgeplatte vruchten die rijpen naar een donkere roze tot purperbruine kleur. De smaak is vol en uitgesproken. Het ras werd genoemd naar de Australische boroniabloem.

  • Adelaide Festival: een bijzondere dwergtomaat ontstaan uit een kruising tussen Pink Berkeley Tie Dye en Rosella Purple, gemaakt door Patrina Nuske Small in 2009. De middelgrote vruchten ontwikkelen een opvallende combinatie van purperen en groene strepen, waarbij de kleur tijdens het rijpen verandert. Het ras werd genoemd naar het bekende Adelaide Festival of Arts.

Deze variëteiten laten zien dat compacte tomatenplanten niet noodzakelijk eenvoudige rode vruchten produceren.

Door jarenlang te selecteren kunnen veredelaars bijzondere combinaties verkrijgen van vruchtkleur, vorm, smaak en groeiwijze.

Dwergtomaten zijn niet hetzelfde als gewone struiktomaten

Een interessant onderscheid binnen de Australische tomatenveredeling is het verschil tussen dwergtomaten en gewone struiktomaten.

Een klassieke struiktomaat heeft meestal een bepaalde groeiwijze. De plant beëindigt haar groei op natuurlijke wijze na de vorming van een aantal bloemtrossen.

Bij dwergtomaten gaat het daarentegen vooral om een genetisch bepaalde compacte groei met kortere afstanden tussen de bladeren en vaak stevige, gerimpelde bladeren.

Sommige dwergtomaten blijven doorgroeien en kunnen gedurende een langere periode nieuwe bloemtrossen ontwikkelen.

Hierdoor kunnen ze grote vruchten produceren zonder de hoogte van een klassieke, sterk groeiende tomatenplant te bereiken.

Deze eigenschap maakt dwergtomaten bijzonder interessant voor kleinere serres, beperkte tuinruimtes en grote potten.

Het Australische klimaat en de tomatenteelt

Australië kent een enorme verscheidenheid aan klimaten.

In het zuiden zijn de seizoenen duidelijker afgebakend en kunnen winters relatief koel zijn. In het binnenland komen zeer warme en droge omstandigheden voor, terwijl noordelijke regio's een tropisch of subtropisch klimaat kennen.

De teeltomstandigheden verschillen daarom sterk per gebied.

In warme streken is het belangrijk om rekening te houden met hoge temperaturen, voldoende watervoorziening en de bescherming van vruchten tegen zonnebrand.

In koelere gebieden spelen de lengte van het groeiseizoen en het tijdstip van uitplanten een grotere rol.

Deze verschillen hebben bijgedragen aan de selectie van tomaten met uiteenlopende eigenschappen.

Een Australische oorsprong betekent echter niet automatisch dat een tomatenras bestand is tegen extreme hitte of droogte. De geschiktheid voor bepaalde omstandigheden hangt af van het individuele ras.

Australische tomaten kweken in België en Nederland

Australische tomatenrassen kunnen ook uitstekend worden gekweekt in Belgische en Nederlandse moestuinen.

Vooral de moderne dwergtomaten zijn interessant wanneer de beschikbare ruimte beperkt is.

Rassen zoals Rosella Purple, Boronia en Adelaide Festival combineren compacte planten met relatief grote vruchten. Daardoor kunnen ze geschikte kandidaten zijn voor de teelt in ruime potten of kleinere serres.

Een stevige ondersteuning blijft belangrijk, zeker wanneer de planten zware vruchten ontwikkelen.

Voor de buitenteelt moet rekening worden gehouden met de rijptijd en het plaatselijke klimaat. Een zonnige, beschutte standplaats biedt voordelen, terwijl een serre extra warmte en bescherming tegen regen geeft.

Tomaten houden van een voedzame bodem, voldoende licht, regelmatige watervoorziening en goede luchtcirculatie.

Ook bij Australische rassen blijft aandacht voor aardappelziekte en andere plantenziekten belangrijk tijdens vochtige perioden.

Het behoud van Australische tomatenrassen

Australië kent een actieve traditie van zaden bewaren en uitwisselen.

In 1986 richtten Michel en Jude Fanton het Australische Seed Savers' Network op, met als doel de diversiteit van traditionele voedselgewassen te helpen behouden.

Door zaden te verzamelen, uit te wisselen en opnieuw te vermeerderen, dragen tuiniers en verzamelaars bij aan het voortbestaan van bijzondere variëteiten.

Ook het Dwarf Tomato Project laat zien hoe samenwerking tussen veredelaars en vrijwilligers nieuwe zaadvaste tomatenrassen kan opleveren.

Bij dit project worden de ontwikkelde variëteiten bovendien verbonden met het open-sourceprincipe voor zaden, zodat toekomstige generaties veredelaars verder kunnen werken met het beschikbare materiaal.

Het bewaren van historische rassen en het ontwikkelen van nieuwe selecties dragen samen bij aan een levende en steeds rijkere tomatendiversiteit.

Ontdek Australische tomatenzaden bij Vertiloom

Van historische rassen zoals Burwood Prize en Burnley Surecrop tot de kleurrijke dwergtomaten Rosella Purple, Boronia en Adelaide Festival: Australië heeft een bijzonder interessante bijdrage geleverd aan de internationale tomatenveredeling.

Bij Vertiloom ontdek je Australische tomatenzaden van traditionele en moderne zaadvaste variëteiten, elk met hun eigen achtergrond, vruchtvorm, smaak en groeiwijze.

Verken onze Australische tomatenrassen en ontdek welke variëteiten het beste passen bij jouw tuin, serre en persoonlijke smaak.

Scroll To Top
Wij slaan cookies op om onze website te verbeteren. Is dat akkoord? Ja Nee Meer over cookies »